Tak niesamowicie ważny i jednocześnie bardzo często pomijany aspekt w sporcie, odżywianiu i podejściu do życia. Balans psychofizyczny w życiu to absolutna podstawa do zachowania dobrej kondycji.
Możesz mieć najlepszy plan treningowy, idealną rozpiskę posiłków, ale wciąż aspekt psychologiczny odgrywa tutaj kluczową rolę. Plany to tylko plany, ale dopiero ich sumienna realizacja przynosi oczekiwane rezultaty. Dlatego właśnie na znaczeniu zyskują psychodietetyka czy przygotowanie psychologiczne sportowców. Zarówno to co jemy wpływa na stan zdrowia psychicznego, jak i na odwrót. Zdrowe jelita to nieodłączny element dobrej kondycji mentalnej. Aktywność fizyczna także ma ogromny wpływ między innymi na nastrój czy trawienie. Organizm ludzki to maszyna i jeśli jedna część szwankuje, całość przestaje działać prawidłowo…
Na nasze samopoczucie codziennie wpływają różne czynniki: stres, problemy, jakość i ilość snu, otoczenie i relacje z innymi ludźmi, kontakt z naturą, aktywność fizyczna i tak naprawdę cały STYL ŻYCIA
Na co dzień nie zastanawiamy się nad tym jak nasz mózg steruje układem pokarmowym czy mięśniowym. Nie myślimy o tym ile substancji codziennie wytwarzanych jest w naszych jelitach i jak bakterie w nich bytujące wpływają na nastrój, neuroprzekaźniki, hormony i niebędąca już tajemnicą oś jelito-mózg.
Oś mózgowo-jelitowa to szlak sygnalizacyjny pomiędzy przewodem pokarmowym a centralnym układem nerwowym, za który odpowiada nerw błędny. Bardzo duże znaczenie ma też skład mikroflory jelitowej, która jest zaangażowana w regulację lęku, bólu, zaburzeń funkcji poznawczych oraz nastroju, poprzez stymulację odpowiednich obszarów systemu nerwowego. Zaburzenia osi mózg-krew-jelito dotyczą osób z chorobami wątroby, zaburzeniami metabolicznymi i otyłością . Bardzo często następstwem tych zaburzeń jest depresja, która towarzyszy chorobom przewodu pokarmowego.
Dysbioza, czyli dysfunkcja mikroflory jelit może wywołać rozszczelnienie bariery jelitowej i wpływać negatywnie na funkcje osi mózgowo-jelitowej. Do częstych zaburzeń zalicza się też dyspepsję, zespół jelita nadwrażliwego czy SIBO. Tak samo przebyte infekcje, zaburzenia metaboliczne czy predyspozycje genetyczne mogą mieć tutaj duże znaczenie. Upośledzenie niektórych funkcji na linii mózg-jelita może mieć antybiotykoterapia, nawet odległa. Szczególnie niebezpieczna jest długa lub powtarzająca się kuracja.
A na koniec kilka ciekawostek i trudnych słów 😁
– Mózgowym centrum, sterującym naszym apetytem, jest podwzgórze, którego praca wiąże się z mikrobiomem jelitowym, zależnym od niego układem odpornościowym, nerwem błędnym oraz niektórymi hormonami jelitowymi
– Glukagonopodobny peptyd-1 to hormon, który wpływa na nasz poziom glukozowy krwi poprzez zdolność do stymulowania sekrecji insuliny. Jednocześnie spowalnia opróżnianie jelit i redukuje ilość spożywanego jedzenia.
Oprócz właściwości hipoglikemizujących wykazuje działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Niestety, samo GLP-1 wykazuje krótki czas półtrwania, dlatego jedynym naturalnym, skutecznym i pozbawionym skutków ubocznych korzystnym elementem terapii stanów zapalnych może być żeń szeń właściwy.
– Cholecystokinina – odpowiada za uczucie zaspokojenia apettlytu po posiłku bogatym w tłuszcz i białko. CCK spowalnia perystaltykę jelit i współodpowiada za wywoływanie poczucia sytości w odpowiedzi na obecność w jelitach kwasów tłuszczowych oraz protein.
Niestety, mechanizm ten ulega zaburzeniu u osób otyłych. Jednakże, CCK bierze udział w reguowaniu apetytu nie samodzielnie, lecz w połączeniu z innymi hormonami peptydowymi.
– TRYPTOFAN – niezbędny egzogenny aminokwas, którego organizm nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć, więc musi być dostarczany wraz z pożywieniem 🍌🍌🍌
Zdolność syntezy tego składnika mają jedynie niektóre zamieszkujące jelita bakterie. Tryptofan uczestniczący w szeregu reakcji w organizmie, a jego rola ściśle wiąże się ze zdrowiem psychicznym i dobrym samopoczuciem. Przemiany tryptofanu są źródłem istotnych związków: tryptaminy, serotoniny, melatoniny, niacyny.
– SEROTONINA
Przyjmuje się, że aż 90-95% ilości serotoniny w organizmie wytwarzane jest w obrębie przewodu pokarmowego, co czyni ją bardzo ważnym neuroprzekaźnikiem w jelitowym układzie nerwowym.
– KORTYZOL
W obecnych czasach ze względu na wszechobecny przewlekły stres, ciągły pośpiech i niedobór snu głównie mówi się o jego negatywnych skutkach kortyzolu. Jednak zarówno jego nadmiar, jak i niedobór negatywnie wpływają na zdrowie.
Podwyższone stężenie kortyzolu skutkuje przewlekłą hiperglikemią, nadciśnieniem tętniczym, osłabioną odpornością, a z powodu niewystarczającego ukrwienia przewodu pokarmowego dochodzi do zaburzeń trawienia. Szczególnie warto zwrócić uwagę na tę kwestię, jeśli jesteśmy podatni na stres i słabo sobie z nim radzimy 😉
BODY&MIND 